Vành đai 4 qua Tây Ninh vượt 90% mặt bằng: Phần còn lại vướng ở đâu?

Số liệu theo thông tin do Trung tâm Phát triển đất tỉnh Tây Ninh công bố ngày 12/8/2026.

Trên toàn tuyến Vành đai 4 TP.HCM qua Tây Ninh, hơn 90% diện tích mặt bằng đã được bồi thường. Tuy nhiên, phần còn lại được xem là phần khó nhất. Các trường hợp chưa hoàn tất không phân bổ đều trên toàn tuyến mà tập trung tại một số xã, liên quan đến những hồ sơ kéo dài, chưa thống nhất về phương án bồi thường hoặc đang chờ tái định cư.

Nền số của dự án

Đoạn Vành đai 4 đi qua Tây Ninh dài khoảng 76,64 km, cần thu hồi khoảng 680 ha đất. Tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư dự kiến hơn 13.335 tỷ đồng, với tổng cộng 5.204 trường hợp bị ảnh hưởng.

Đến nay, địa phương đã chi trả hơn 10.029 tỷ đồng, đạt 83,82% tổng kinh phí. Về diện tích, đã chi trả 612,2 ha, đạt 90,02%.

Một đoạn đường Vành đai 4 TPHCM trùng với đường ĐT830E ở Tây Ninh
Một đoạn đường Vành đai 4 TPHCM trùng với đường ĐT830E ở Tây Ninh

Một dự án, ba thước đo tiến độ

Cùng một thời điểm, tiến độ giải phóng mặt bằng có thể nhìn từ ba chỉ số khác nhau:

  • Theo diện tích: 90,02%.
  • Theo kinh phí: 83,82%.
  • Theo số hồ sơ: đã chi trả khoảng 4.393/5.204 trường hợp, tương đương khoảng 84,4%; còn 811 trường hợp chưa nhận tiền.

Con số 90% được nhắc đến nhiều nhất vì phản ánh tỷ lệ diện tích đã hoàn thành. Tuy nhiên, với chính quyền cơ sở và người dân, số trường hợp còn lại lại cho thấy rõ hơn khối lượng công việc phía trước.

Trong 811 trường hợp chưa nhận tiền, có 802 trường hợp thuộc phần tuyến đường và 9 trường hợp thuộc các khu tái định cư. Tổng diện tích còn lại khoảng 67,88 ha, tương ứng hơn 1.936 tỷ đồng.

Ba địa bàn chiếm gần một nửa khối lượng còn lại

Một phần đáng kể khối lượng chưa hoàn tất đang tập trung tại ba địa bàn: Mỹ Lệ, Bến Lức và Hậu Nghĩa.

Địa bàn Trường hợp chưa chi trả Số tiền Vướng mắc chính
Xã Mỹ Lệ 170 240,5 tỷ đồng Mới chi trả 219/389 trường hợp đủ điều kiện
Xã Bến Lức (phần tuyến) 150 236,55 tỷ đồng 145 trường hợp chưa đồng ý với phương án bồi thường
Xã Hậu Nghĩa 65 450,05 tỷ đồng Liên quan đến đơn giá đất, tài sản trên đất, tranh chấp, thừa kế, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và đề nghị tái định cư

Cộng lại, ba địa bàn này còn 385 trường hợp, với tổng số tiền khoảng 927 tỷ đồng. Con số này tương đương gần 47,5% số hồ sơ và gần 48% số tiền chưa chi trả trên toàn tuyến.

Nói cách khác, nếu tháo gỡ được ba nhóm vướng mắc này, khối lượng giải phóng mặt bằng còn lại sẽ giảm gần một nửa.

Nhưng ba địa bàn lại đang vướng ở ba dạng vấn đề khác nhau:

  • Mỹ Lệ – vướng về quy mô hồ sơ: tỷ lệ chi trả mới đạt khoảng 56% số trường hợp.
  • Bến Lức – vướng về sự đồng thuận: trong 150 trường hợp còn lại, có 145 hộ chưa đồng ý với phương án bồi thường.
  • Hậu Nghĩa – vướng về nội dung hồ sơ: các trường hợp liên quan đến đơn giá đất, tài sản trên đất, tranh chấp, thừa kế, giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc đề nghị tái định cư.

Một điểm đáng chú ý là Hậu Nghĩa chỉ còn 65 trường hợp nhưng giá trị bồi thường lên tới 450,05 tỷ đồng, tương đương bình quân gần 7 tỷ đồng mỗi trường hợp.

Mức bình quân này cao hơn đáng kể so với Mỹ Lệ, khoảng 1,4 tỷ đồng/trường hợp, và Bến Lức, khoảng 1,6 tỷ đồng/trường hợp.

Đây chỉ là số liệu bình quân, không phản ánh giá trị của từng hồ sơ. Tuy nhiên, nó cho thấy các trường hợp còn lại tại Hậu Nghĩa có giá trị bồi thường lớn. Vì vậy, việc rà soát đơn giá, tài sản trên đất và các vấn đề pháp lý liên quan cần được thực hiện kỹ lưỡng.

Vướng mắc không chỉ là chuyện đồng thuận

Theo ông Nguyễn Minh Hùng, Giám đốc Trung tâm Phát triển đất tỉnh Tây Ninh, phần mặt bằng còn thiếu chủ yếu liên quan đến các hộ đủ điều kiện tái định cư nhưng chưa thể thu hồi đất.

Nguyên nhân là địa phương đang triển khai các khu tái định cư song song với quá trình thi công dự án. Vì vậy, một số trường hợp phải hoàn tất thủ tục, bố trí và giao lô nền tái định cư trước khi có thể thu hồi đất.

Như vậy, phần mặt bằng còn lại đang tồn tại song song hai nhóm nguyên nhân.

Nhóm thứ nhất là những trường hợp chưa đồng thuận, còn khiếu nại hoặc chưa thống nhất về phương án bồi thường. Với nhóm này, Trung tâm Phát triển đất sẽ tiếp tục phối hợp với địa phương để tuyên truyền, vận động và xử lý từng trường hợp.

Nhóm thứ hai là những trường hợp chưa thể thu hồi đất do còn chờ tái định cư. Tiến độ của nhóm này phụ thuộc vào việc hoàn thiện các khu tái định cư và bàn giao lô nền cho người dân.

Khu tái định cư: tiến độ cao, nhưng vẫn còn một khâu phải hoàn tất

Các khu tái định cư hiện có tiến độ cao hơn phần tuyến đường. Đã chi trả 402/411 trường hợp, đạt 97,81%. Về diện tích và kinh phí, tỷ lệ thực hiện lần lượt đạt khoảng 96% và 96,25%.

Phần còn lại gồm 9 trường hợp, với khoảng 3,04 ha và 47,58 tỷ đồng, đang tiếp tục được thực hiện.

Khu tái định cư tại xã Bến Lức là một điểm đáng chú ý. Toàn bộ 168 trường hợp đã được chi trả với tổng số tiền 341,64 tỷ đồng. Khoảng 20,95 ha cũng đã được bàn giao để thi công hạ tầng.

Tuy nhiên, vẫn còn 50 hộ đã nhận tiền, đủ điều kiện tái định cư nhưng chưa di chuyển và bàn giao đất.

Đây là khâu cần tiếp tục theo dõi bởi việc người dân di chuyển và bàn giao mặt bằng liên quan trực tiếp đến khả năng triển khai các hạng mục tiếp theo của dự án.

Mục tiêu 90 ngày và yêu cầu tiến độ của Chính phủ

Đợt thi đua 90 ngày đêm do tỉnh phát động đặt mục tiêu đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng. Sau đợt thi đua, toàn dự án đã vượt mốc 90% diện tích được giải phóng.

Tiến độ giải phóng mặt bằng Vành đai 4 qua Tây Ninh đạt hơn 90%
Tiến độ giải phóng mặt bằng Vành đai 4 qua Tây Ninh đạt hơn 90%

Tuy nhiên, mốc 90% không đồng nghĩa với việc toàn bộ công việc đã hoàn tất. Phần còn lại chỉ chiếm khoảng 10% diện tích nhưng tập trung vào những hồ sơ phức tạp hơn, có giá trị bồi thường lớn hoặc phụ thuộc vào tiến độ tái định cư.

Theo ông Hùng, so với lộ trình Chính phủ đề ra, dự án hiện không chậm tiến độ. Theo kế hoạch, dự án phải hoàn thành 100% giải phóng mặt bằng vào cuối năm 2026, trong đó tháng 9 phải đạt khoảng 90%.

Với kết quả hiện tại, tiến độ giải phóng mặt bằng đã đạt mốc yêu cầu của tháng 9.

Đáng chú ý, phần mặt bằng phục vụ thi công tuyến đường hiện không còn điểm nghẽn lớn về phạm vi bàn giao. Chủ đầu tư đã tiếp nhận mặt bằng và đang đẩy nhanh thi công trên các đoạn đủ điều kiện.

Như vậy, bài toán của Vành đai 4 qua Tây Ninh ở thời điểm này không còn nằm ở việc có đạt 90% hay không, mà là 10% còn lại sẽ được tháo gỡ như thế nào và trong bao lâu.

Nếu Mỹ Lệ cần tiếp tục hoàn tất số lượng lớn hồ sơ, Bến Lức cần giải quyết vấn đề đồng thuận, thì Hậu Nghĩa lại tập trung vào những hồ sơ có giá trị lớn và nhiều nội dung pháp lý cần rà soát. Cùng với đó, một số trường hợp vẫn phải chờ hoàn thiện tái định cư.

Đây sẽ là phần việc quyết định khả năng hoàn tất 100% giải phóng mặt bằng vào cuối năm 2026.